Bota

Ana e errët e COVID! Polonia po mbyt çdo ditë mediat e lira, pse Europa po rri ‘këmbëkryq’?

9 Prill 2021, 06:54 Nga DOSJA
Ana e errët e COVID! Polonia po mbyt çdo ditë mediat e lira,

POLONI– Një nga demokracitë më të brishta të Bashkimit Europian, Polonia, po përballet me ‘spektrin e natës’ që bie kur mediat e shërbimit publik janë kthyer në organe propagandistike për një parti në pushtet ndërsa mediat e pavarura po mbyten.

Drita e medias tashmë nuk hidhet më mbi dështimet dhe abuzimet e atyre që janë në pushtet, sepse nuk ka më pishtarë për ta ndriçuar atë dritë. Hungaria, e cila nuk është më një demokraci,  pothuajse ka arritur në errësirë, me zhdukjen e radiostacionit të saj të fundit të madh .

Polonia është ende larg nga errësia totale e mediave të lira, por kërcënimi është real. Në indeksin Botëror të Lirisë së Shtypit, vendi është zhytur nga vendi i 18 në 2015, në 62  vitin e kaluar.

Nëse do të shikonit vetëm lajmet e televizionit shtetëror polak gjatë dy javëve të fundit, nuk do të kishit asnjë ide se Polonia aktualisht është ndër vendet që ka menaxhuar me keq pandeminë. Sipas renditjes së rezistencës së Covid të Bloomberg, Polonisë i ka rënë ekonomia në nivele të ulëta rekorde, por nëse shihni lajmet krah qeverisë, pas përmendjes së shkurtër të shifrave të fundit të Covid, ka artikuj të gjatë se si qeveria po shpejton fushatën e vaksinimit, me ndihmën e ushtrisë së mrekullueshme, dhe sa e tmerrshme ishte rekordi i opozitës për shëndetin publik kur ishte në pushtet.

Në “lajme” të tjera, propagandohet se sa të shkëlqyera janë marrëdhëniet e Polonisë me SHBA, veçanërisht në mbrojtje, sa para qeveria po hedh në hekurudhat dhe qeverinë lokale, si po persekutohen të krishterët në të gjithë botën dhe si u zbulua kohët e fundit një varr që tregon më shumë viktima të pushtimit gjerman të kohës së luftës. Propaganda është ekstreme, por edhe më e aftë se gjatë dekadës së fundit të sundimit komunist.

Vetëm kur të drejtoheni në lajmet e pavarura, psh. TVN24, shihni pamje të radhëve të gjata të ambulancave që presin jashtë spitaleve, sepse nuk ka shtretër më të kujdesit intensiv dhe dëgjoni mjekë të shpjegojnë se sa e tmerrshme është gjendja e shëndetit publik. TVN24 nuk është e paanshme në BBC, por bën një gazetari serioze dhe ju jep anën tjetër të historisë. E njëjta përvojë e “dy realiteteve” mund të ketë kalimin nga radio shtetërore në radio private, ose nga gazetat mbështetëse të qeverisë në ato të pavarura dhe ato opozitare.

Një sferë e tillë hiper-polarizuar publike është mjaft e keqe dhe serioze, por tani partia në pushtet Ligji dhe Drejtësia ka filluar një sulm sistematik ndaj mediave të pavarura. Paratë publike derdhen në televizionin dhe radion shtetërore për t’i pasur ato nën kontroll. Një kompani shtetërore e benzinës, PKN Orlen, shefi i së cilës është anëtar i partisë Ligj dhe Drejtësi, blen si një shpërndarës të shtypit, Ruch, ashtu edhe rrjetin më të madh të gazetave rajonale ‘Shtypi Polska’.

Dokumentet më kritike nga mediat e pavararua bombardohen me procese gjyqësore. Gazeta Ëyborcza numëron më shumë se 60 procese gjyqësore, përfshirë një nga ministri i drejtësisë personalisht. Dhe, siç kanë përcaktuar vazhdimisht autoritetet ligjore evropiane , pavarësia e gjykatave polake është prishur deri më tani, saqë nuk mund të mbështeteni më në një gjykim të drejtë. Kështu, liria e mediave po copëtohet, pa pasur mundësinë e ringritjes.

Media polake dhe shoqëria civile po rezistojnë fuqishëm, por atyre u duhet pak ndihmë nga miqtë e tyre. SHBA ka rëndësi të jashtëzakonshme këtu.

Europa duhet ta marrë seriozisht kërcënimin e lirisë së mediave

Një nga zbulimet më dëshpëruese të viteve të fundit është se BE, e cila kalon kaq shumë kohë duke folur për demokracinë, është në mënyrë patetike joefektive kur bëhet fjalë për të mbrojtur demokracinë brenda shteteve të saj anëtare. Tani do të shpërndajë shumë miliarda euro për ato shtete, si nga fondi i rimëkëmbjes pas-Covid në të gjithë BE-në dhe nga buxheti i ri shtatë-vjeçar i bllokut. Shuma të mëdha do të shkojnë direkt për qeveritë nacionaliste populiste në Varshavë dhe Budapest, me vetëm kushte minimale të bashkangjitura. Shumica e atyre investimeve të mëdha të trumbetuara në lajmet e televizionit shtetëror polak bëhen me ndihmën e parave të BE-së. Të paktën, BE duhet ta bëjë të qartë se, sipas rregullave të tregut të vetëm, pronarët e mediave të huaja nuk mund të diskriminohen në asnjë mënyrë. BE duhet të krijojë një fond të konsiderueshëm për mbrojtjen e lirisë së medias në të gjithë kontinentin.

Nuk është vetëm demokracia në Poloni që është në rrezik këtu, është demokracia në Evropë në tërësi.

Përshtatur nga The Guardian

(kle.mu./dosja.al) 

Rama është propozuar për president nga disa deputetë socialiste, mendoni se:

View Results

bota bota be mediat ne poloni polonia propaganda ne media be mediat ne poloni polonia propaganda ne media

Sondazh

Poll

MË SHUMË