Art&Argëtim

JETA e Drita Çomos tërheq VËMENDJEN e mediave greke: “Anna Frank” shqiptare, vuajti diktaturën e Enver Hoxhës. ç’shk

31 Mars 2021, 15:43 Nga DOSJA
JETA e Drita Çomos tërheq VËMENDJEN e mediave greke:

TIRANË– Historia e Drita Çomos është sa e veçantë aq edhe e trishtë. Në gazetën greke LIFO, është publikuar një artikull kushtuar jetës dhe veprës së saj.

Shkrimi i plotë:

Në udhëtimin e jetës së saj, sipas një shkrimi të Ismail Kadaresë, ajo pati fatin e keq të përballet shumë e re, me dy monstra të tmerrshme: diktaturën dhe kancerin. Ditari i Drita Çomo-s, e ndarë nga jeta para kohe (Drita Çomo, 1958-1981) është një llogari e qëndrueshme humanitare dhe treguese e kushteve të mërgimit dhe margjinalizimit ekstrem të regjimit, në të cilën mijëra familje të persekutuara nga diktatura Hoxha u detyruan të jetonin.

Vajza e Liri Belishovës (1926-2018), një anëtare e vjetër e Byrosë Politike të Partisë Komuniste dhe Maqo Çomo (1922-1998), një ministër në qeverinë Hoxha, ajo u zhvendos në moshën dy vjeçare,  gjatë prishjes së marrëdhënieve shqiptaro-sovjetike dhe dënimit të tyre politik nën akuzën e mbajtjes së marrëdhënieve miqësore familjare me Nikita Hrushovin.

Mania e saj e zjarrtë me letërsinë, gjuhët e huaja dhe filozofinë ishte pothuajse e padobishme, në mos seriozisht e rrezikshme, në zonën e mërgimit të Cerrikut, siç e përshkruan ajo në gjendjen e saj depresive. Atje ajo provoi toksicitetin e një irracionaliteti të klasës që i privoi asaj për gjithë jetën të drejtën për arsim, i cili trajtohej si një mall thjesht partiak, siç ishte mielli i pambukut ose misrit, shpërndarë vetëm në pjesë të anëtarëve të zgjedhur.

Në vendbanimin e izoluar të të mërguarve mbërrinin herë pas here kolonë të rinj të cilët u përjashtuan nga kampet e punës së detyruar dhe internimi ishte destinacioni i tyre i vetëm. Drita e vogël i pa këta të ardhur të çuditshëm të sillnin me vete libra të çuditshëm, për të qenë të saktë, dorëshkrime të njollosura, dhe autorë “të panjohur”si: Dostojevski dhe Baudelaire. Në adoleshencën e saj ajo filloi të mbante një ditar.

Një nga ata që kontribuoi me vendosmëri në daljen nga errësira dhe ngritjen kritike të veprës së saj është Ismail Kadare, i cili paralajmëroi botimin e shënimeve dhe poezive të ditarit të Drita Çomos, botuar në Tiranë në 2007 me titullin ‘Dritë që vjen nga humnera’.

Parathënia e Kadaresë është në thelb, shtesa e fundit e ditarit të autores, pasi hedh dritë, me artin e saj të shkëlqyeshëm përshkrues, në skenën e vdekjes së saj në një klinikë onkologjike në Tiranë, në shkurt 1981. Regjimi e la atë të vdiste plotësisht vetëm, pasi e kishte hequr më parë nënën e saj nga reparti për ta çuar përsëri në zonën e internimit.

“Do të ishte e mjaftueshme për të lexuar dorëshkrimet e vajzës së re, të cilat nëna e saj i mbante në çantën e saj, për të kuptuar se sa jashtëtokësore e njerëzimit ishte ajo botë e egër komuniste. “Megjithëse të rrudhura futur në qese nga stresi i kontrollit të rreptë, këto shënime të shkruara me dorë paralajmëruan një botë krejt tjetër” .

Ditari i Drita Çomo u përkthye në italisht në 2012 nën titullin “Luce che sgorga dall’abisso” . Poezitë e saj janë përkthyer edhe në frëngjisht.

(d.a/dosja.al)

Rama është propozuar për president nga disa deputetë socialiste, mendoni se:

View Results

dikur dikur drita çomo ismail kadare liri belishova maqo çomo nikita hrushovi drita çomo ismail kadare liri belishova maqo çomo nikita hrushovi

Sondazh

Poll

MË SHUMË