Psikologji

Neuroshkencëtarët arrijnë të deshifrojnë sinjalet e trurit në tekst të shkruar

Një studim i financuar nga gjigandi “Facebook” po synon të përmirësojë komunikimin me pacinetët e paralizuar.
Featured image of article: Neuroshkencëtarët arrijnë të deshifrojnë sinjalet e trurit në tekst të shkruar Foto ilustruese

Në një studim të fundit mjekët i kanë shndërruar sinjalet e trurit për të folur në fjali të shkruara në një projekt hulumtues që synon të transformojë mënyrën se si pacientët me aftësi të kufizuara  të arrijnë të komunikojnë në të ardhmen.

Veprimi i parë që demonstron zbulimin e madh, është shqiptimi i fjalëve specifike që dalin nga truri për t’u shëndërruar në një tekst mjaft të shpejt i cili ka ritmin e një bisede normale.

Në formën e tij të tanishme, softueri për leximin e trurit funksionon vetëm për fjali të caktuara për të cilat është trajnuar, por shkencëtarët besojnë se është një kleçkë pas një sistemit të fuqishëm që mund të deshifrojë në kohë reale fjalët që një person synon të thotë.

Mjekët në Universitetin e Kalifornisë në San Francisko morën përsipër sfidën me shpresën e krijimit të një produkti që lejon njerëzit e paralizuar të komunikojnë më rrjedhshëm sesa të përdorin pajisje ekzistuese që marrin lëvizjet e syve dhe kërcitjet e muskujve.

“Deri më tani nuk ka asnjë sistem protetik për të folur i cili lejon përdoruesit të kenë ndërveprime në kohëzgjatjen e shpejtë të një bisede njerëzore,” tha Edward Chang, një neurokirurg dhe studiues kryesor në studimin e botuar në revistën e njohur “Nature”.

Puna, e financuar nga Facebook, ishte e mundur falë tre pacientëve me epilepsi, të cilët ishin gati të bënin kirurgji neurologjike për gjendjen e tyre. Para se operacionet e tyre të shkonin përpara, të tre kishin një copë të vogël elektrodash të vogla të vendosura direkt në tru për të paktën një javë në mënyrë që të hartohej origjina e konfiskimeve të tyre.

Gjatë qëndrimit në spital, pacientët, të gjithë mund të flisnin normalisht, ranë dakord me vullnet të plotë që do të merrnin pjesë në studimin e Chang. Ai përdori elektrodat për të regjistruar aktivitetin e trurit, ndërsa secili pacient ju drejtuan nëntë pyetje të vendosura dhe u kërkuan të lexonin një listë me 24 përgjigje të mundshme.

Nga regjistrimet e sakta që bënë , Chang dhe ekipi i tij ndërtuan modele kompjuterike që mësuan të përputheshin me modele të veçanta të aktivitetit të trurit me pyetjet që pacientët dëgjuan dhe përgjigjet që ata jepnin. Pasi u trajnua, softueri mund të identifikonte pothuajse menjëherë, dhe vetëm nga sinjalet e trurit, çfarë pyetje dëgjoi një pacient dhe çfarë përgjigje ktheu ai, me një saktësi prej 76% dhe 61%.

Një qëllim tjetër ishte që të lexonin ” një fjalim të imagjinuar”, ose fjali të krijuara driekt në mendje. Për momentin, sistemi zbulon sinjalet e trurit që janë dërguar për të lëvizur buzët, gjuhën, nofullën dhe laringun. Por për disa pacientë me lëndime ose sëmundje neurodegjeneruese, këto sinjale mund të mos mjaftojnë dhe do të nevojiten mënyra më të sofistikuara për të lexuar fjali.

Ndërsa puna është ende në fillimet e saj, Winston Chiong, një neuroetikolog në UCSF i cili nuk ishte i përfshirë në studimin e fundit, tha se ishte e rëndësishme të debatosh për çështjet etike që sisteme të tilla mund të ngrinin në të ardhmen.

“Por nëse dikush dëshiron të komunikojë dhe nuk mundet, unë mendoj se ne kemi një përgjegjësi si shkencëtarë dhe klinikë për të rivendosur atë aftësi më themelore njerëzore.“- tha një nga anëtarët që po realizojnë këtë studim.

Marrë dhe përshtatur nga Theguardian

A.C/Dosja.al

Shto Koment