Aktualitet

Kryeakademiku Kraja shkrim për “Nobel”-in që iu dha Handke: Nuk t’i lexuam veprat, po kërkonim familjet tona në varret masive

Në shkrimin e tij, Kraja shpjegon se nuk i ka lexuar veprat e Handke pasi ishte i zënë duke kërkuar për familjet dhe miqtë e varrosur, duke i kthyer kështu përgjigje një qytetari bashnjak që e kishte pyetur nëse “nëse i kishte lexuar veprat e shkrimtarit austriak Peter Handke”.
Featured image of article: Kryeakademiku Kraja shkrim për “Nobel”-in që iu dha Handke: Nuk t’i lexuam veprat, po kërkonim familjet tona në varret masive Mehmet Kraja

TIRANË– Mehmet Kraja, Kreu i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës ka publikuar një shkrim, në Washington Post, teksa shtron dilemën se pse çmimi “Nobel” iu dha Peter Handke, një njeri që adhuronte Slobodan Miloseviq.

Në shkrimin e tij, Kraja shpjegon se nuk i ka lexuar veprat e Handke pasi ishte i zënë duke kërkuar për familjet dhe miqtë e varrosur, duke i kthyer kështu përgjigje një qytetari bashnjak që e kishte pyetur nëse “nëse i kishte lexuar veprat e shkrimtarit austriak Peter Handke”.

Kryeakademiku Kraja, shton më tej se sot akoma ka familje që mbajnë një copë leckë, një orë dore me baltë ose një fotografi të paqartë në kërkim të të dashurve të tyre, që me siguri nuk do të gjendet më.

Mehmet Kraja flet edhe për fushatën e spastrimit etnik të udhëhequr nga Millosheviqi. Sipas Krajës, dhënia e çmimit “Nobel” një personi të tillë sjell të keqe për të gjithë njerëzimin, sepse kjo inkurajon udhëheqës dhe shkrimtarë të tjerë që të kenë motive dhe prirje të egra.

Pjesë nga shkrimi i Mehmet Krajës

Jo, ne ishim të zënë duke kërkuar për familjet dhe miqtë tanë të varrosur në varre masive të cilat ai mohoi se ekzistonin”, ishte përgjigja për Emir Suljagicit.

Është ndjenjë që u përcoll gjerësisht në Ballkanin Perëndimor, një rajon që ende po rimëkëmbet nga një dekadë luftërash. Ende nuk kemi një pasqyrë të qartë të të gjitha viktimave të Slobodan Miloseviqit, diktatorit të ndjerë serb, politikat e të cilit Handke i inkurajoi dhe i miratoi publikisht. Në pjesën tonë të botës, rreth 150,000 njerëz, kryesisht civilë shqiptarë dhe boshnjakë, u vranë në një luftë të pakuptimtë që riktheu kujtime për Holokaustin dhe Mesjetën përsëri në Evropë.

Dy dekada pas luftës, ka nëna dhe baballarë, gra, motra, djem dhe vajza që kalojnë çdo natë duke shpresuar në një trokitje në derë që do t’u sjellë atyre lajme për burrin e tyre të zhdukur ose djalin e tyre të rrëmbyer. Orë të panumërta janë kaluar ende nga shumë familje në korridoret e klinikave mjekoligjore, duke pritur një rezultat ADN-je në mënyrë që të paktën të kenë një varr të vërtetë për të vajtuar.

Drejtësia nuk u është dhënë kurrë, sepse nuk ka drejtësi që mund të korrigjojë një humbje të tillë. Por për Handke, asnjë nga këto nuk kishte rëndësi. Unë nuk e di të vërtetën. Por unë shoh. Unë e dëgjoj. E ndiej. E mbaj mend. Kjo është arsyeja pse unë jam këtu sot, afër Jugosllavisë, afër Serbisë, afër Slobodan Millosheviqit.

E bëri këtë pasi fillimisht shprehu kundërshtimin e tij për fushatën ajrore të NATO-s ndaj forcave serbe që synonin të ndalonin luftën brutale në Kosovë. Në një intervistë, Handke pretendoi se aleanca nuk po parandalonte një Aushvic të ri, por përkundrazi krijonte një të tillë.

Kjo është arsyeja pse ne, viktimat e agresionit mizor nacionalist, e gjejmë veten të shtangur nga vendimi i jurisë së Çmimit Nobel, një institucion shumë i respektuar, për të cilin ne do të prisnim t’i mbështeste dhe mbronte shumë ideale që e detyruan botën perëndimore të ngrihej kundër të këqijave të luftës, për t’i dhënë çmimin e merituar atij që ka ideuar vdekjen dhe shkatërrimin.

Nuk është fjala për të sulmuar lirinë e fjalës ose lirinë e bashkimit, për të cilën ne gjithashtu kemi luftuar gjatë dhe është vështirë për t’u shijuar. Kjo protestë nuk ka të bëjë me një njeri që thjesht kishte mendime politike, bindje ideologjike apo kujdeset për atë që është moralisht e drejtë.

Është protestë kundër shpërblimit të një shkrimtari që amplifikoi mbështetjen për një kriminel lufte dhe miratoi planin e tij të paramenduar për shfarosjen etnike dhe atë politike. Handke nuk ishte në anën e duhur të historisë në Kosovë ose në Ballkan; ai nuk ishte në anën e idealeve fisnike; në vend të kësaj, ai gjeti strehë në anën e errët të ngjarjeve tragjike në Ballkan.

Vullneti i Alfred Nobelit saktëson se çmimi duhet të shkojë për autorët që kanë “prodhuar në fushën e letërsisë veprën më të shquar në një drejtim ideal”. Ishte e vështirë të shihet se si vendimi i Komitetit të Nobelit për t’i dhënë çmimin Handkes shkon konform këtij vullneti në ndonjë mënyrë.

Nobeli, përmes trashëgimisë së tij, i fshiu të gjitha kritikat, por ai ishte një Tregtar i Vdekjes për shkak të shpikjes së tij të dinamitit. Sidoqoftë, Komiteti Nobel për fat të keq – dhe në mënyrë të pashlyeshme – i është bashkangjitur Peter Handkes, një lartësues i Slobodan Miloseviqit, Kasapit të Ballkanit.

Dhënia e çmimit Nobel shkrimtarit austriak ngjalli reagime të shumta nga institucione dhe personalitete botërore. Ndër kritikuesit më të ashpër ishin të mbijetuarit dhe të afërmit e viktimave të masakrës së Srebenicës në 1995. Kritikuesit i bëjnë thirrje Akademisë Suedeze të tërheqë vendimin për çmimin. Handke foli në funeralin ish-presidentit jugosllav Slobodan Milosheviç më 2006.

(f.m/dosja.al)

Shto Koment