Kulture

Irlandezi/ Filmi i Scorsese, ku aktorët e zhanrit triller pasqyrojnë jetën kriminale të viteve ’60-70

“Irlandezi” është një film që përshkruan dhe nxjerr në pah  realitetin në jetën e ndërsjelltë politikë-krim, ndër lidhjet më ngushta e të përfolura gjatë viteve ’60-70.
Featured image of article: Irlandezi/ Filmi i Scorsese, ku aktorët e zhanrit triller pasqyrojnë jetën kriminale të viteve ’60-70 Fragment nga filmi "Irlandezi"

TIRANË– Për Martin Scorsese një regjisor, puna e të cilit shpesh është karakterizuar si një punë me gjallëri, vitalitet nervor, e filmi  “Irlandezi” është vlerësuar shumë.

Epika e tij në tre orë e gjysmë shpërthen për të mbuluar vrasjen e Kennedy dhe korruptimin e lëvizjes së punëtorëve amerikanë, dhe të gjitha brenda një kornize të lirshme që bashkon aktorët e shkëlqyeshëm të zhanrit ‘thriller’ të krimit në SHBA, si: Robert De Niro, Harvey Keitel, Joe Pesci, dhe për herë të parë, Al Pacino.

Ky film në thelb bazohet në librin e Charles Brandt, “Kam dëgjuar se lyen shtëpi” botimi i vitit 2004, dhe jo më kot pasi ky titull tregon në forma  të tjera shprehjen e Frank Sheeran. Pasi ky i fundit, Francis Joseph Sheeran, njihet ndryshe si ‘The Irishman’, ishte një zyrtar amerikan i sindikatës, i cili u akuzua se kishte lidhje me familjen e krimit Bufalino.

Frank (De Niro) është një shofer kamioni, përvoja e të cilit si ushtar gjatë Luftës së Dytë Botërore e bën atë të përshtatshëm në rolin e tij në këtë film,  dhe mendimtar ndaj famëkeqit Jimmy Hoffa (Pacino), kreu i Ndërkombëtar i Vëllazërisë Teamsters. Joe Pesci kthehet në ekran në të anasjelltën e tipit të tij, por këtë herë ai shfaqet si lojtari i fuqisë së lëvizjes në heshtje, Russell Bufalino, i cili së pari i pëlqen Frankit dhe e punëson.

Në filmin “Irlandezi” flitet për aftësinë e Scorseses, ku vetë autori ka dashur të sjellë atomsferën e viteve ’60-70, me rolet e 4 aktorëve të njohur të këtij zhaneri , si Al Pacino(Hoffa), Robert De Niro(Sheeran), Joe Pesci(Russel Bufalino) dhe Harvey Keitel(Angelo Bruno), që sot  këta emra të njohur kanë shumë  vite mbi shpinë.

Në epikat e mëparshme të gangstereve, Scorsese Goodfellas dhe Casino, ishin vulgar në shfaqje që audienca të zmbrapsej në një masë të barabartë. Por këtu nuk ka asgjë argëtuese për stilin e jetës. Njëlloj, boshllëku i Frank Sheeran është në kundërshtim me anti-heroin e Goodfellas, Henry Hill, i cili që nga fëmijëria ka një fiksim romantik me fuqinë dhe shkëlqimin e jetës mafioze. Nëse ndonjë gjë, nga të gjithë protagonistët kriminelë të Scorsese, Frank Sheeran është ai që shkëputet më shumë në pozicionin e tij, ai është thjesht atje.

Përkundër natyrës së pazakontë të punës së jetës së tij, ai duket pothuajse jo i zakonshëm, ai thjesht bën atë që bën, në atë masë sa i dukej i çuditshëm. Në lidhje me këtë, irlandezi duket sikur e vendos në qendër të vëmendjes tipin “karikaturë të rëndë” në qendër të vëmendjes. I mençur për karakterin, ai nuk është dinamik apo emocionues. Por Scorsese dhe De Niro përdorin cilësinë e pavlefshme të Sheeran për të nënvizuar shëmtinë morale të asaj që ai bën. Ai është i gatshëm të integrojë çdo mosmarrëveshje që ndjehet ndaj zotërinjve të tij, duke e bërë atë po aq efektiv sa edhe boshllëku i frikshëm.

Në mënyrën e vet delikate, ‘Irlandezi’ i ofron një qortim kritikës që ka rrënuar me vite Scorsese, që ai simpatizon ose nuk arrin të dënojë personazhet e tij amorale. Irlandezi është shumë më qartë moral në mënyrën si qëndron në gjykimin e personazheve të tij.

Këtu, edhe më simpatikët ofrojnë histori paralajmëruese. Scorsese tregon historinë e rrjedhjeve tinëzare të gangsterizmit në strukturën e fuqisë së SHBA.

Për më shumë bëhu pjesë e grupit më viral në Facebook, Dosja.al

Në realizimin e filmit të gjithë aktorët kanë pasur role në diferencë moshe në  rol krahasuar me moshën reale që ata kanë. E për këtë arsye Martin Scorsese ka nxitur audiencën të mos e shikojë filmin e tij, ose ato të regjisorëve të tjerë, përmes telefonave më të fundit, ose siç i quan ai ndryshe, telefonat e mençur, sepse e vështira e këtij filmi ishte realizimi i grimit tek aktorët  që  ata  të  përcillnin  siç  duhet pamjen  e vërtetë që shohim tek bota e krimit apo korrupsionit.

“Unë do të sugjeroja, nëse dëshiron ndonjëherë të shohësh një nga fotot e mia, ose shumicën e filmave  të lutem, të lutem mos e shiko në telefon, të lutem. Një iPad, një iPad i madh, ndoshta.”-  tha Scorsese

Pas një vrapimi tre-javor në kinema ku vazhdon të shfaqet ‘Irlandezi’,  u vu në dispozicion në llogaritë Netflix të enjten e kaluar. Netflix nuk publikon zyrtarisht shifrat për të parë këtë film, ose faturat e arkivuara, por megjithatë ka shumë gjasa që vlera të jetë  shumë e lartë.

Por së fundmi, ndonëse ka  njerëz që nuk mendohen dy herë për ta parë këtë film, dhe e thonë pa asnjë  dyshim që është  filmi më i arrirë, e nga ana tjerër të tjerë nuk kuptojnë pse duhet t’iu pëlqejë një film i tillë.

Sipas artikullit të publikaur nga BBC, “Irlandezi” është një film që përshkruan dhe nxjerr në pah  realitetin në jetën e ndërsjelltë politikë-krim, ndër lidhjet më ngushta e të përfolura gjatë viteve ’60-70.

E si përfundim kodi mafioz e braktis Irlandezin, më pas  e refuzon dhe nuk e mbështet as familja. Irlandezi mbeti një “straniero” në botën e italianëve.

Burimi: BBC  

A.C/Dosja.al

Shto Koment