KRYESORET
Bota

Dimri në lagjet e varfra të Afganistanit, vajzat shiten për 700 £ (çmimi i veshkës)

23 Janar 2022, 22:02 Nga DOSJA
Dimri në lagjet e varfra të Afganistanit, vajzat shiten për 700

AFGANISTAN– Temperaturat po bien nën zero në Afganistanin perëndimor dhe Delaram Rahmati po përpiqet të gjejë ushqim për tetë fëmijët e saj. Që kur u larguan nga shtëpia e familjes në provincën Badghis të vendit katër vjet më parë, Rahmatitë kanë jetuar në një kasolle balte me një çati plastike në një nga lagjet e varfra të qytetit të Heratit. Thatësira e bëri fshatin e tyre të pabanueshëm dhe tokën të papunë. Ashtu si rreth 3.5 milionë afganë që janë detyruar të largohen nga shtëpitë e tyre, Rahmatit tani jetojnë në një lagje për personat e zhvendosur brenda vendit (IDP). Nuk ka punë. Por 50-vjeçarja ka tarifa spitalore për të paguar për dy djemtë e saj, njëri prej të cilëve është i paralizuar dhe tjetri me sëmundje të shëndetit mendor, si dhe ilaçe për të shoqin.

“Unë u detyrova të shes dy nga vajzat e mia, një tetë dhe gjashtë vjeçe,”- thotë ajo. Rahmati thotë se ajo i shiti vajzat e saj disa muaj më parë për rreth 700 £, familjeve që nuk i njeh. Vajzat e saj do të qëndrojnë me të derisa të arrijnë pubertetin dhe më pas do tu dorëzohen të huajve.

Nuk është e pazakontë në Afganistan që të organizohet shitja e një vajze në një martesë të ardhshme, por të rritet në shtëpi derisa të vijë koha që ajo të largohet. Megjithatë, ndërsa kriza ekonomike e vendit thellohet, familjet po raportojnë se po i dorëzojnë fëmijët në moshë gjithnjë e më të re, sepse nuk kanë mundësi t’i ushqejnë. Megjithatë, shitja e së ardhmes së vajzave të saj nuk ishte i vetmi vendim i mundimshëm që Rahmati u detyrua të merrte.

“Për shkak të borxhit dhe urisë u detyrova të shes veshkën time,”- i thotë ajo Rukhshana.

Afganistani është në prag të “një krize humanitare dhe kolapsi ekonomik”, sipas OKB-së. Ambasadori i agjencisë në Afganistan ka thënë se “po përjeton krizën më të keqe humanitare të historisë së saj bashkëkohore”. Thatësira, Covid-19 dhe sanksionet ekonomike të vendosura pasi talebanët morën pushtetin në gusht 2021 kanë pasur pasoja katastrofike në ekonomi. Rritjet dramatike të inflacionit kanë ndikuar në rritjen e çmimeve të ushqimeve.

Tregtia e veshkave është rritur në Afganistan prej disa kohësh. Por që kur talebanët morën pushtetin, çmimi dhe kushtet në të cilat bëhet tregtia e paligjshme e organeve ka ndryshuar. Çmimi i një veshke, i cili dikur varionte nga 3,500 deri në 4,000 dollarë (2,600 deri në 3,000 £), ka rënë në më pak se 1,500 dollarë (1,100 £). Por numri i vullnetarëve vazhdon të rritet.

Rahmati shiti veshkën e saj të djathtë për 1,000 £. Por shërimi i saj nga operacioni nuk ka qenë i mirë dhe tashmë, ashtu si i shoqi, edhe ajo është e sëmurë, pa para për tu vizituar tek mjeku. Sipas agjencisë së OKB-së për refugjatët, UNHCR, më shumë se gjysma e popullsisë prej 40 milionësh të vendit përballet me “nivele ekstreme të urisë dhe gati 9 milionë prej tyre janë në rrezik nga uria”. Për një numër në rritje afganësh, shitja e veshkës është mënyra e vetme për të fituar para për të ngrënë.

“Ka muaj që kur kemi ngrënë për herë të fundit oriz. Mezi gjejmë bukë dhe çaj. Tre netë në javë nuk kemi mundësi të hamë darkë,”- thotë Salahuddin Taheri, i cili jeton në të njëjtën lagje me familjen Rahmati.

Taheri, një 27-vjeçar, baba i katër fëmijëve, i cili mbledh para të mjaftueshme për pesë bukë çdo ditë duke mbledhur dhe shitur mbeturina të ricikluara, është në kërkim të një blerësi për veshkën e tij. 

“Kam shumë ditë që pyes spitalet private në Herat nëse kanë nevojë për ndonjë veshkë. Madje u thashë nëse kanë nevojë urgjente, mund ta shes nën çmimin e tregut, por nuk kam marrë përgjigje,”– thotë Taheri. “Unë kam nevojë për të ushqyer fëmijët e mi, nuk kam zgjidhje tjetër.”

Në pesë vitet e fundit rreth 250 transplantime zyrtare të veshkave janë kryer në spitalet në provincën Herat, me një numër shumë të kufizuar që është një anëtar i familjes që dhuron organet e tyre, thotë Asif Kabir, një zyrtar i shëndetit publik në provincë. Por numri i vërtetë i operacioneve në veshka mund të jetë shumë më i lartë. Një mjek që punon në një nga spitalet ku bëhen shumica e transplanteve, i cili foli në kushte anonimiteti, thotë: “Kohët e fundit numri i njerëzve që duan të shesin veshkën e tyre është rritur në Herat dhe shumica e tyre jetojnë të zhvendosur në kampe, në lagjet e varfra të Heratit. Klientët shkojnë gjithashtu në kampe për të gjetur një veshkë të lirë.”

Sayed Ashraf Sadat, një aktivist i shoqërisë civile në Herat, ishte anëtar i një delegacioni të caktuar nga presidenti Ashraf Ghani për të hetuar tregtinë e paligjshme të veshkave në maj 2021.

“Kemi konstatuar se spitalet nuk funksionojnë sipas ligjit. Njerëzit po punojnë brenda dhe jashtë vendit për të inkurajuar njerëzit të shesin veshkat e tyre. Këta i marrin vizat dhe i dërgojnë në anën tjetër të kufirit. Ka më shumë kërkesa për transplante veshkash jashtë Afganistanit. Vende si Irani kanë nevojë për veshka dhe afganët e varfër janë të detyruar t’i shesin ato.

Sadat thotë se hetimi ku ai ishte pjesë e identifikimit të dy spitaleve në Herat ku kryhen operacionet e transplantit të veshkave; njëri prej tyre tha se kishte kryer 194 operacione dhe tjetri tha 32, por më shumë se 500 njerëz pretendonin se kishin shitur veshkën e tyre, 100 nga një fshat i vetëm në Herat. “Kjo tregon se veshkat janë marrë jashtë Afganistanit,” thotë Sadat.

“Për shembull, një veshkë blihet për 2,100 £ brenda Afganistanit dhe shitet për më shumë se 7,500 deri në 11,000 £ jashtë vendit,” thotë Sadat.

Kanë kaluar dy muaj nga operimi i veshkës së Rahmatit dhe tashmë paratë kanë shkuar për të shlyer borxhin mjekësor. Shërimi i saj nga operacioni vazhdon të ecë keq.

Jam shumë e sëmurë. Nuk mund të ecja dot, sepse plaga ishte e infektuar. Është shumë e dhimbshme,”- thotë ajo, duke shtuar se marrësi i veshkës së saj ka paguar vetëm tarifën e operacionit, dy netë në spital dhe faturën e parë të ilaçeve.

Në ditën e transplantit, Rahmati ishte e sëmurë dhe mjekët nuk pranuan ta operonin. 

“Nuk mund të merrja frymë siç duhet, kështu që mjekët më larguan nga spitali, por u ktheva. Unë u thashë atyre ‘Jam e lumtur me vdekjen time, por nuk mund të duroj t’i shoh fëmijët e mi të uritur dhe të sëmurë’,”- thotë ajo.

Burimi: Theguardian.

(f.m/dosja.al)

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

Sondazh

Poll

Bota 23 Janar 2022, 19:59

Çfarë dimë mbi krizën në Ukrainë?

UKRAINË– Papa Françesku bëri thirrje për zhvillim e një dite lutjesh për paqe, të mërkurën më 26 janar. Papa tha se lutjet do t’i drejtohen &c...

Aksident në Maminas, përfshihen gjashtë makina

Aksident në Maminas, përfshihen gjashtë makina

'Ka rrjedhje të sekretit hetimor?' Kraja-Majkos: Për non-gratat s'përgjigjem

Komisioni/ Kraja: Me paratë e konfiskuara kemi ngritur laboratorë eksperimentale

'A ndërhyn Rama dhe ministrat në punën tuaj?/ Kraja - Alibeajt: S'komentoj, zbatoj ligjin

Dosja e Aleks Nikës/ Ndreca: A mund të transferohet në SPAK? Kraja: Duhet vlerësuar

Dvorani dhe Ina Rama për President? Berisha: Janë subjekte të ndjekjes penale

Ç'do bëhet me Teatrin Kombëtar? Zotohet Berisha: Do ndërtohet siç ka qënë

8 emrat e PD për President, Berisha: Parodi e neverishme, keqpërdorim i Ramës

FMN propozoi shkrirjen e Bordit, Berisha: Të ndërhyhet me urgjencë për çështjen e borxhit

A e përdori PD për të justifikuar non-gratën? Berisha: Partia më ka penguar

'Non-grata' në gjykatën franceze, Berisha: Ka 2 faktorë kundër meje

Nëse vjen Berisha, PD duhet të pezullohet nga PPE, ish-kryeministri: Gaboi!

Berisha thirrje BE: Na hapni negociatat! Nuk e meritojmë, por po s'ndodhi sjell trazira në rajon

'Shqipëria anëtar i asociuar i BE'/ Rama: Mbështes vizionin e Macron

Gjermania kundër Ballkanit të Hapur? Rama: Ushqim për konsum lokal

'Ballkani i Hapur'/ Charles Michel: E mbështes, uroj që të gjithë t'i bashkohen nismës

'Ndryshojmë kursin'/ Rama: Nëse Bullgaria s'hap rrugë, do i shpëtojmë kthetrave të tyre

Integrimi/ Pse duhet mbajtur peng Shqipëria? Michel: Duhen zgjidhur konfliktet, ju mbështes

Integrimi në BE, Charles Michel: Angazhimi ynë nuk ka ndryshuar

Integrimi në BE/ Rama: Kemi hedhur hapa njëjtë si vendet që i kanë çelur negociatat

Aksioni i SPAK, Berisha: U dekonspirua, Edi Rama u shqetësua, dha mesazh tek bandat

Raporti i FMN, Ibrahimaj: Do jemi më të kujdesshëm, do analizojmë çmimet

Autori i vë zjarrin furgonit të policit në Shkodër, i maskuar si grua

Demokratja-Berishës: Ti je i ndershëm, këta të tjerët kanë nga 100 dashnore

Emri i presidentit të ri, Alibeaj flet për firmat: I kam! Në mbledhje sot ishin 26 deputetë

Negociatat për president tek PD, Alibeaj: Nesër pasdite do kemi mbledhje tjetër

17 shoferë “dru” në timon, 27-vjeçari rreh efektivin e Policisë teksa e shoqëronte

A janë arrestimet e Nuredin Dumanit? Kreu i SPAK se "lëshon" PENTITON: Nuk flas dot...

Pse s'janë arrestuar Ervis Martinaj dhe Suel Çela? Kraja dhe Nano: Po i kërkojmë akoma...

Ka dyshime për dekonspirtim?Kreu i SPAK: Jo!Do i shkojmë deri në fund, s'ka rëndësi sa të fortë janë

Cili ka qenë roli i shefit të Krimeve, Palushit? Arben Kraja: Ka shpërduar detyrën!

ZBULOHET emri i aksionit të SPAK, kuptimi! Kush e kishte "plumbin e artë"...

MEGAAKSIONI, Arben Kraja jep DETAJE: Shkatërruam 8 banda, të dhunshëm, paguanin shumë për vrasje

Zgjedhja e Presidentit, Bylykbashi: Alibeaj ka marrë përsipër t’i sigurojë Ramës votat

Shpërthim me tritol në lokalin Radhimë! Ambienti i marrë me qira nga kunati i Çelës

Momenti kur djali i Arben Mërkurit largohet nga vendngjarje, ia vranë të atin para syve

Vrasja në Sukth, dalin pamjet nga vendngjarja

'A ka më deputetë që hetohen?'/ Arben Kraja 'kyç gojën': Nuk jap përgjigje, e thotë ligji

Kreu i SPAK: 80% të rasteve që kemi në dorë, as që e dinë se janë nën hetim

Dosja 184 s'i "shqitet" Ulsi Manjës, Tabaku ia kujton para Arben Krajës, ministri: Kam një merak

PS sulmon SPAK, Balla: Pse s'hetohet Berisha? Tabaku e mbron: Shikoni "non grata-t" tuaja

'41 prokurorë janë shkarkuar'/ Kreu i KLP: Disa janë kërcënuar me jetë, u morën në mbrojtje

Qeveria miraton fond shtesë 160 mln lekësh për federatat sportive dhe sportistët elitarë

Manastirliu: Kemi miratuar financim shtesë për sistemin shëndetësor

Conferencë League! 25 Maji ditë pushimi, s'lejohen makinat, 'mbyllet' Tirana

Procesi i Rindërtimit, Ahmetaj: Do ndërtojmë 167 shkolla, 137 kompani marrin pjesë, program unik

Me kë e ka? Rama: Flet shumëkush për bujqësinë, ose s'kanë lidhje ose s'kuptojnë

Presidenti i ri/ Arrihet akordi! Balla-opozitës: Deri në raundin e tretë propozimet i keni ju

Presidenti i ri/ Balla-opozitës: Deri në raundin e tretë propozimet i keni ju

Basha lë me 'hije' kolegët, Agron Duka frikë të bëjë llogari: Se mos bëj ndonjë gabim?