Editorial

Anulimi i zgjedhjeve, pse është i pavlefshëm dhe pse Rama nuk e shkarkon dot presidentin

Dy ngërçet e krijuara pas vendimit të Metës për të anuluar vendimin për datën e zgjedhjeve të 30 qershorit 2019.
Featured image of article: Anulimi i zgjedhjeve, pse është i pavlefshëm dhe pse Rama nuk e shkarkon dot presidentin

Anulimi i dekretit për zgjedhjet e 30 qershorit nga Ilir Meta ishte lëvizja më e papritur ligjërisht. Ishte përmendur më parë mundësia e shtyrjes së zgjedhjeve me një dekret të ri të Presidentit.

Në bazë të nenit 92 pika gj, Presidenti e ka kompetencën për shpalljen e datës së zgjedhjeve dhe referendumeve.

Kompetencë që e ka ushtruar tashmë, në afatet e përcaktuara në Kodin Zgjedhor. Për të shpallur një datë të re, duhet që të bjerë ligjërisht data e shpallur më parë.

Ndërsa anulimi i dekretit, është një akt që lidhet me hyrjen në fuqi dhe nuk ka një përcaktim të detajuar.

Çfarë do të thotë kjo?

Presidenti ka kohë për ta anuluar dekretin njësoj si parlamenti për të anuluar ligjin apo qeveria për të anuluar VKM, përpara se ato të hyjnë në fuqi, që në shumicën absolute të rasteve është data e botimit në fletoren zyrtare.

Pasi dalin në fletoren zyrtare, të gjitha këto insitucione e humbasin mundësinë për t’a anuluar aktin e tyre, pasi akti bëhet publik, mbi bazën e këtyre akteve merren vendime, lëshohen urdhra – akte të tjera nënligjore që vënë në lëvizje mekanizmin e zbatimit.

Në rastin e zgjedhjeve, kemi dhjetra vendime të Komisionit Qëndror të Zgjedhjeve, madje për rastin e Himarës është vënë në Lëvizje edhe Kolegji Zgjedhor.

Komisioni Qëndror i Zgjedhjeve ka filluar ndërkohë përgatitjen për fletët e votimit dhe gjithë materialet zgjedhore, hapësirat ku do të vendosen emrat e votimit, komisionerët etj.

Kjo është arsyeja që një insitucion e humbet fuqinë për t’a anuluar aktin e tij (megjithëse është akti i tij) pasi ai hyn në fuqi.

Pas hyrjes në fuqi mund të ketë vetëm një akt të ri ligjor, një dekret të ri, një ligj të ri, apo amendim të ligjit të vjetër, një VKM të re apo amendim të VKM së vjetër, por asnjëherë anulim apo shfuqizim. Në kuptimin juridik, shfuqizimi i dekretit nuk është i mundur.

E vetmja mundësi ishte që në bazë të nenit 92 pika “gj” të Kushtetutës dhe në Bazë të neneve 8 dhe 10 të Kodit Zgjedhor, Presidenti të caktonte një datë tjetër zgjedhjesh, në vjeshtë.

Por për këtë duhet që më parë të rrëzohej data 30 nga faktorë objektivë, që nuk lidhen me vete Presidentin.  Tani që Meta e ka lëshuar dekretin, mazhorancës i duhet Gjykata Kushtetuese për ta rrëzuar urgjentisht.

Është kjo mazhorancë që ka premtuar se kjo Gjykatë do të ngrihet brenda qershorit dhe e ka zvarritur deri sot. Kjo vonesë, e qëllimshme apo jo, në këtë moment e godet rëndë maxhorancën.  Mbledhja e thirrur nga Rama me deputetët, mund vetëm të nxjerrë një iniciativë për mbledhjen urgjente të parlamentit dhe rrëzimin e dekretit të Presidenti.

Edhe ky një akt i paparashikuar posaçërisht në Kushtetutë, por i kalueshëm në kushtet e mungesës së gardianit të Kushtetutës.  Mungesa e Gjykatës Kushtetuese i kthehet kundër mazhorancës edhe për shkarkimin e Presidentit.

Zërat që u hodhën menjëherë pas dekretit për shkarkim, nuk mund të marrin përgjigje pozitive edhe nëse mazhoranca është anonime, edhe nëse deputetët fiktivë të opozitës e votojnë.

Në nenin 90 të Kushtetutës pika 2 përcakton se propozimi për shkarkim bëhet nga jo më pak se një e katerta e deputetëve dhe duhet të mbështetet nga jo më pak se dy të tretat e të gjithë anëtarëve të tij.

Por edhe nëse i ka 93 vota, në Kuvend, pika 3 e nenit 90 parashikon që vendimi i Kuvendit duhet të miratohet nga Gjykata Kushtetuese. Meqë Gjykata nuk ekziston, Meta nuk mund të shkarkohet.

Shto Koment